Zorgprofessionals geven gezicht aan data

Kennis van data, kennis van goede zorg en kennis van de praktijk is de juiste mix om een zorgtraject goed in kaart te brengen. Vier belangrijke spelers in het Zinnige Zorg-project rond pijn op de borst laten zien hoe die verschillende kennisgebieden elkaar kunnen verrijken.

De dataspecialist

“In nationale en internationale richtlijnen stonden uiteenlopende aanbevelingen over de diagnostische interventies bij pijn op de borst. Daaruit rees het vermoeden dat het diagnostische traject per ziekenhuis erg zou kunnen verschillen. Waar het ene ziekenhuis mogelijk terughoudend is met diagnostiek, zou een ander ziekenhuis alles uit de kast kunnen halen. Het is dan aan ons als dataspecialisten om op basis van declaratiegegevens te onderzoeken hoe het diagnostisch traject er in de praktijk uitziet. Het bleek dat het inderdaad per ziekenhuis nogal verschilt. Daarbij was vooral de veelvuldige inzet van de fietsproef en longfoto relevant, omdat dit weinig toevoegt aan de diagnostiek van cardiale klachten.


We hebben de richtlijnen vergeleken met de werkelijkheid. Zo adviseert de richtlijn voor pijn op de borst om eerst medicijnen te gebruiken en pas een stentplaatsing of bypassoperatie te doen als de medicijnen onvoldoende helpen. In de data kun je zien dat dit onderdeel van de richtlijnen vaak niet werd nageleefd. Zo leveren wij met onze data-analyses belangrijke input, op basis waarvan de partijen verbeterpunten in het zorgtraject kunnen vaststellen.”


Pieter ten Have, Zorginstituut Nederland

De zorgprofessional

“De uitkomsten van het onderzoek naar het medicijngebruik bij pijn op de borst is voor ons heel waardevol. Het is een duidelijk signaal dat er op dit gebied nog veel te verbeteren valt. Een van de zaken die wij als medisch specialisten moeten oppakken is dat we in het gesprek met de patiënt het medicijngebruik en de voordelen daarvan uitgebreid doorspreken. Zo kunnen we bijvoorbeeld vragen of het lukt om de medicatie in te nemen en wat de impact van eventuele bijwerkingen is.


Daarnaast hebben we in het verbetersignalement afgesproken om, conform de richtlijn, eerst optimaal medicamenteus te behandelen voordat een dotterbehandeling of bypassoperatie wordt overwogen.”


Saskia Beeres, cardioloog LUMC, verbonden aan Zinnige Zorg-project Pijn op de borst

De projectleider

“De richtlijn voor de behandeling van mensen met pijn op de borst heeft tot doel om onnodige operaties en complicaties te vermijden. De aanbeveling is om eerst medicijnen te geven en alleen als dat niet helpt te opereren. Dat is goed voor de patiënt en kan ook leiden tot vermijding van onnodige kosten. Uit de analyse van de declaratiedata bleek dat de zorg in de praktijk niet conform deze aanbeveling werd uitgevoerd. Patiënten bleken in slechts 30 procent van de gevallen voorafgaand aan een operatie medicijnen te hebben opgehaald uit de apotheek. En dat terwijl die medicijnen juist een voor de patiënt risicovolle en dure bypassoperatie of stent hadden kunnen voorkomen. Dat is waardevolle informatie, die wij samen met het veld hebben gebruikt om een aantal concrete verbeterafspraken te maken over de zorg rond pijn op de borst. Daarmee kan het veld verder.


Met het veld is afgesproken dat de patiëntenvereniging het voortouw neemt bij de ontwikkeling van informatie over het voordeel van medicatie boven opereren en het belang van inname van deze medicijnen. Professionals hebben afgesproken vaker conform de richtlijn te handelen en in de spreekkamer meer aandacht te schenken aan voorlichting, motivatie en therapietrouw.”


Joke Derksen, Zorginstituut Nederland

De patiënten-vertegenwoordiger

“Het verbetersignalement gaf ons als patiëntenorganisatie inzicht in de zorg rond pijn op de borst. Ook werd ons duidelijk dat veel zorg onzinnig blijkt te zijn. Als patiënten hebben wij er geen zicht op of een operatie wel of niet zinvol is. Het signalement geeft ook duidelijk aan op welke punten de zorg verbeterd kan worden, zodat alle betrokkenen hiermee aan de slag kunnen. Zo gaan we samen met zorgverleners aan een leidraad voor diagnostiek werken en zijn we betrokken bij de ontwikkeling van ‘Landelijke Transmurale Afspraken’ (LTA).


De LTA-vergaderingen kenmerken zich door goede, constructieve discussies over hoe we de zorg rond pijn op de borst kunnen optimaliseren. Er is al veel in beweging gezet, en als de LTA Pijn op de borst binnenkort klaar is hebben we een mooi resultaat bereikt.”


Anne Kors-Walraven, patiëntenorganisatie Harteraad

Zinnige Zorg: Pijn op de borst bij patiënten met stabiele angina pectoris

Startdatum: September 2015

Fase: Implementatie van de verbetervoorstellen door het veld (gestart: januari 2018)